Phân biệt ba hiện tượng hay bị nhầm
Trước khi xử lý phải gọi đúng tên vấn đề, vì ba hiện tượng dưới đây trông na ná nhau nhưng cách chữa hoàn toàn khác.
Nhận diện
Rêu mốc là sinh vật, diệt được bằng dung dịch rồi phòng bằng cách giữ khô. Muối hóa là khoáng trong vữa theo nước thoát ra rồi kết tinh trên bề mặt, tự hết sau vài tháng. Loang ố do thấm là lỗi cấu tạo, phải tìm đường nước chứ lau chùi không ăn thua.
Vì sao mảng đá ốp bị rêu
Rêu cần ba thứ: ẩm, bóng râm và bề mặt nhám để bám. Đá ong, đá rối và đá chẻ đều có bề mặt nhiều lỗ rỗng nên hội đủ điều kiện thứ ba, chỉ cần thêm ẩm là rêu lên.
Chân tường tiếp đất, nước mao dẫn từ nền lên
Không có mái đua hoặc gờ hắt nước, nước mưa chảy thẳng xuống mặt đá
Tường hướng bắc hoặc bị cây che, cả ngày không có nắng
Gần vòi tưới, bể cá, hồ nước, máy lạnh nhỏ nước
Mạch vữa lõm giữ nước lại sau mưa
Không phủ chống thấm sau khi ốp
Tường đá rối xám ngoài trời
Cách làm sạch rêu mốc
Làm theo thứ tự, đừng bỏ bước cuối vì nếu không phủ lại thì vài tháng sau rêu quay lại y như cũ.
Chải khô trước bằng bàn chải cước để bong phần rêu dày, không dội nước ngay
Pha dung dịch diệt rêu mốc chuyên dụng cho đá tự nhiên, quét lên và chờ theo hướng dẫn
Chải lại rồi rửa sạch bằng nước, chú ý chải kỹ trong các lỗ rỗng của đá ong
Để tường khô hoàn toàn, thường mất hai tới ba ngày nắng
Phủ một lớp chống thấm thẩm thấu, loại không tạo màng bóng
Phủ lớp thứ hai sau khi lớp đầu khô nếu đá rỗng nhiều như đá ong
Tuyệt đối không dùng axit mạnh hoặc nước tẩy chứa clo đậm đặc. Với đá marble và đá vôi, axit ăn mòn bề mặt để lại vệt mờ vĩnh viễn. Máy xịt áp lực cao cũng nên hạn chế vì dễ thổi bay vữa mạch và làm bong các mảnh đá mỏng.
Vệt trắng quanh mạch và cách xử lý
Hiện tượng muối hóa rất hay gặp ở công trình mới, nhất là mảng ốp hoàn thiện vào mùa mưa. Khoáng hòa tan trong vữa theo nước đi ra ngoài rồi kết tinh lại thành lớp phấn trắng.
Nó không hại gì cho đá và thường tự hết sau vài tháng khi phần ẩm trong vữa thoát hết. Nếu muốn xử lý ngay thì chải khô bằng bàn chải cứng, lau lại bằng khăn ẩm, lặp lại vài lần cách nhau một hai tuần. Đừng quét chống thấm khi vệt trắng chưa hết hẳn, vì lớp phủ sẽ khóa muối lại bên dưới.
Phòng từ lúc thi công
Ba việc dưới đây làm lúc thi công thì gần như không phải chữa về sau, mà chi phí tăng thêm rất ít.
Làm gờ hắt nước ở đỉnh mảng ốp, để nước mưa rơi ra ngoài thay vì chảy dọc mặt đá
Chừa khoảng 10 đến 15cm chân tường không ốp đá, hoặc dùng một hàng đá chịu ẩm làm chân
Phủ chống thấm thẩm thấu ngay sau khi ốp xong và vữa đã khô, trước khi tường kịp ngấm bẩn
Miết mạch đầy, không để mạch lõm đọng nước
Tỉa cây cách tường ít nhất nửa mét cho thoáng gió
Lưu ý riêng cho đá ong: lỗ rỗng tự nhiên của nó giữ nước lâu hơn đá đặc nên cần phủ hai lớp chống thấm. Nếu bạn thích vẻ rêu phong cổ kính thì có thể bỏ qua bước này, nhiều công trình sân vườn cố ý để rêu lên cho có không khí cũ.